Stratosfer Nedir? Kısaca Strosferin Özellikleri Nelerdir?

Stratosfer, Dünya atmosferinin bir katmanıdır. Stratosfer, troposferin üzerinde ve mezosferin altında yer alır

Stratosfer Nedir?

Stratosferin tabanı, orta enlemlerde yerden yaklaşık 10 km yüksektedir. Stratosferin tepesi 50 km – yükseklikte meydana gelir. Stratosferin tabanının yüksekliği enlem ve mevsimlere göre değişir. Stratosferin alt sınırı ekvatorun yakınında 20 km kadar yüksek ve kışın kutuplarda 7 km kadar düşük olabilir. Stratosferin alt sınırına tropopoz denir; üst sınır stratopoz olarak adlandırılır.

Stratosferin Özellikleri Nelerdir?

Stratosferde nispeten bol miktarda bulunan alışılmadık bir oksijen molekülü türü olan ozon, Güneş’ten gelen ultraviyole radyasyondan enerji emdiği için bu tabakayı ısıtır. Stratosferde yukarı doğru hareket edildiğinde sıcaklıklar yükselir. Bu, içinde yaşadığımız troposferdeki, yüksekliğin artmasıyla sıcaklıkların düştüğü davranışların tam tersidir. Bu sıcaklık katmanlaşması nedeniyle, stratosferde çok az konveksiyon ve karışım vardır, bu nedenle oradaki hava katmanları oldukça kararlıdır. Ticari jet uçakları, aşağıdaki troposferde yaygın olan türbülansı önlemek için alt stratosferde uçmaktadır.

Stratosfer çok kuru; oradaki hava çok az su buharı içerir. Bu nedenle, bu katmanda birkaç bulut bulunur. Neredeyse tüm bulutlar daha alçak, daha nemli troposferde meydana gelir. Kutupsal stratosferik bulutlar istisnadır. PSC’ler kışın kutupların yakınında alt stratosferde görülür. 15 ila 25 km yüksekliklerde bulunurlar ve yalnızca bu yüksekliklerdeki sıcaklıklar -78 ° C’nin altına düştüğünde oluşurlar. Ozonu yok eden bazı kimyasal reaksiyonlar. PSC’lere sedefli bulutlar da denir.

Hava, stratosferin tepesinde deniz seviyesinden kabaca bin kat daha incedir. Bu nedenle, jet uçakları ve hava balonları stratosfer içinde maksimum operasyonel irtifalarına ulaşır. Stratosferdeki dikey konveksiyon eksikliği nedeniyle, stratosfere giren malzemeler orada uzun süre kalabilir. CFC’ler (kloroflorokarbonlar) adı verilen ozon yok edici kimyasallar için durum böyledir. Büyük volkanik patlamalar ve büyük göktaşı çarpmaları, aerosol parçacıklarını stratosfere fırlatabilir ve burada aylarca veya yıllarca oyalanabilir ve bazen Dünya’nın küresel iklimini değiştirebilir. Roket fırlatmaları, egzoz gazlarını stratosfere enjekte ederek belirsiz sonuçlar doğurur.

Atmosferdeki çeşitli dalga ve gelgitler stratosferi etkiler. Bu dalgaların ve gelgitler, troposferden yukarı doğru stratosfere enerji taşır; diğerleri stratosferden mezosfere enerji taşır. Dalgalar ve gelgitler, stratosferdeki hava akışını etkiler ve ayrıca atmosferin bu katmanının bölgesel ısınmasına da neden olabilir. Stratosferde, bir şekilde şimşeğe benzeyen nadir bir elektriksel boşalma türü meydana gelir. Bu “mavi jetler” gök gürültülü fırtınaların üzerinde görünür ve stratosferin dibinden 40 veya 50 km yüksekliğe kadar uzanır.

Haber Kaynağını Görüntülemek için Tıklayın

Yazar: – Milliyet